Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có thể phát sinh các trường hợp hàng hóa bị lỗi, không đạt chất lượng phải bồi thường cho khách hàng hoặc xuất hàng mẫu không thu tiền để phục vụ hoạt động kinh doanh. Những giao dịch này đặt ra các vấn đề cần lưu ý về việc lập hóa đơn và xác định quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Liên quan đến vấn đề trên, ngày 01/04/2026, Thuế tỉnh Đồng Nai ban hành Công văn số 4711/DON-QLDN1 trả lời Công ty TNHH Posco Vst về việc bồi thường tiền hàng và xuất hàng mẫu không thu tiền. Công văn đưa ra hướng dẫn đáng chú ý đối với doanh nghiệp trong việc xử lý hóa đơn và thuế GTGT như sau:
| Trường Hợp | Hướng dẫn xử lý |
| Hàng hóa bị lỗi, không đạt chất lượng và phải bồi thường cho khách hàng | Doanh nghiệp có thể lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế theo quy định tại khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP. |
| Xuất hàng mẫu trong nước không thu tiền | Nếu thực hiện đúng quy định pháp luật về thương mại và hàng hóa đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào thì được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. |
| Xuất hàng mẫu không thu tiền ra nước ngoài nhưng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt | Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không phải tính thuế GTGT đầu ra theo khoản 9 Điều 28 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. |
1. Hàng lỗi phải bồi thường: Có thể lựa chọn hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế
Đối với trường hợp hàng hóa bị lỗi, không đạt chất lượng trong quá trình sản xuất và doanh nghiệp phải bồi thường tiền cho khách hàng, Thuế tỉnh Đồng Nai hướng dẫn doanh nghiệp có thể lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế theo quy định tại khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
Theo đó, nếu lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn phải có dòng chữ “Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm”. Trường hợp lập hóa đơn mới thay thế cho hóa đơn đã lập thì phải có dòng chữ “Thay thế cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm” theo quy định.
Như vậy, khi phát sinh tình huống khách hàng yêu cầu bồi thường hoặc khấu trừ tiền do hàng hóa không đạt chất lượng, doanh nghiệp cần xác định đầy đủ nguyên nhân, giá trị hàng hóa bị ảnh hưởng và hồ sơ liên quan để lựa chọn phương án xử lý hóa đơn phù hợp.
2. Xuất hàng mẫu trong nước không thu tiền: Vẫn có thể được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Theo hướng dẫn của Thuế tỉnh Đồng Nai, nếu việc xuất hàng mẫu được thực hiện đúng quy định pháp luật về thương mại và hàng hóa đáp ứng đầy đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo Điều 25 và Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP thì doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
3. Xuất hàng mẫu ra nước ngoài: Đặc biệt lưu ý chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Công văn 4711/DON-QLDN1 nhấn mạnh rằng nếu doanh nghiệp xuất hàng mẫu không thu tiền ra nước ngoài không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không phải tính thuế GTGT đầu ra theo quy định tại khoản 9 Điều 28 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Do đó, đối với doanh nghiệp thường xuyên xuất hàng mẫu, hàng thử nghiệm hoặc hàng phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại ra nước ngoài, việc kiểm tra hồ sơ xuất khẩu và điều kiện khấu trừ thuế GTGT cần được thực hiện ngay từ khi phát sinh giao dịch.
4. Doanh nghiệp cần lưu ý
(1) Xác định đúng bản chất khoản tiền khách hàng khấu trừ/bồi thường: Trường hợp hàng hóa không đạt chất lượng làm thay đổi giá trị hàng hóa đã bán, doanh nghiệp cần có đầy đủ hồ sơ chứng minh như biên bản xác nhận hàng lỗi, thỏa thuận với khách hàng và căn cứ xác định giá trị bồi thường để lựa chọn hình thức xử lý hóa đơn phù hợp.
(2) Lưu ý thời điểm lập và kê khai hóa đơn điều chỉnh/thay thế: Đối với hóa đơn điều chỉnh, thay thế do hóa đơn có sai sót, doanh nghiệp thực hiện khai bổ sung vào kỳ phát sinh hóa đơn bị điều chỉnh, bị thay thế.
(3) Đối với hàng mẫu xuất khẩu không thu tiền: Cần rà soát đầy đủ hồ sơ xuất khẩu và điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Nguồn: Công văn số 4711/DON-QLDN1.
Viết bình luận